تفاوت معاملات مارجین و فیوچرز؛ کدام گزینه برای شما مناسب‌تر است؟

خیلی از ما علاقه‌ای به خرید و فروش مستقیم ارز دیجیتال، انتظار برای رشد قیمت و دردسرهای نگهداری در کیف پول را نداریم و دوست داریم در زمان دلخواه خودمان معامله کنیم. برای این‌کار، بازارها و سبکی متفاوت از معامله به نام‌های مارجین (Margin) و فیوچرز (Futures) را در اختیار داریم که در آن‌ها، عدد قیمت ارز دیجیتال اهمیتی نداشته و مهم این است که ما کاهش یا افزایش قیمت را درست تحلیل و پیش‌بینی کرده باشیم. اما فیوچرز و مارجین چه تفاوتی باهم دارند و کدام‌یک برای ما مناسب‌تر است؟

این دو روش معامله‌گری در نگاه اول شباهت‌های زیادی دارند؛ مثلا در هردوی آن‌ها می‌توان از اهرم یا لوریج (Leverage) استفاده کرد اما در عمل، تفاوت‌های مهمی پیرامون نحوه انجام معامله، میزان ریسک، هزینه‌ها و کاربردهای آن‌ها وجود دارد. ازاین‌رو، شناخت تفاوت معاملات مارجین و فیوچرز برای فعالیت حرفه‌ای در بازار اهمیت بسیار زیادی پیدا می‌کند.

در این مقاله از صرافی ارز دیجیتال اوام‌پی فینکس، به زبان ساده بررسی می‌کنیم معاملات مارجین و فیوچرز چیست، چه مزایا و معایبی دارند، چه تفاوت‌هایی میان آن‌ها وجود دارد و در نهایت کدام گزینه می‌تواند انتخاب مناسب‌تری برای شما باشد.

معاملات مارجین چیست؟

در معاملات مارجین (در ایران به «معاملات تعهدی» شناخته می‌شود)، کاربر با استفاده از سرمایه قرض‌گرفته‌شده از صرافی، معامله‌ای بزرگ‌تر از موجودی واقعی خود می‌تواند انجام می‌دهد. در این روش، دارایی اصلی کاربر به‌عنوان وثیقه نزد صرافی قرار می‌گیرد و می‌تواند با استفاده از اهرم، قدرت خرید یا فروش خود را افزایش دهد. 

مثلا اگر ۱۰۰ دلار سرمایه داشته باشید و از اهرم ۵ یا x5 استفاده کنید، می‌توانید معامله‌ای به ارزش ۵۰۰ دلار باز کنید. در این شرایط، سود و زیان شما نیز متناسب با اندازه کل معامله محاسبه می‌شود؛ یعنی به همان اندازه که با ضریب ۵ می‌توانید سود دریافت کنید، زیان معامله شما هم با ضریب ۵ محاسبه خواهد شد.

نحوه کار معاملات مارجین

در معاملات مارجین، کاربر مبلغی را به‌عنوان وثیقه یا وجه تضمین (Margin) در اختیار صرافی قرار می‌دهد و سرمایه موردنیاز خود را قرض می‌گیرد. تا زمانی که معامله باز است، باید نسبت وثیقه به حجم کل معامله در محدوده مشخصی حفظ شود که این نسبت، باتوجه‌به حجم معامله و اهرم تنظیم‌شده متغیر است. 

ایده کلی در معاملات مارجین این است که شما با قرض‌گرفتن سرمایه از صرافی، یک ارز دیجیتال را می‌خرید تا در قیمت‌های بالاتر بفروشید و پس از بازگرداندن سرمایه قرض‌گرفته‌شده، سود حاصل از خرید و فروش را برای خود بردارید. یا برعکس، می‌توانید یک ارز دیجیتال را از صرافی قرض بگیرید و بفروشید و پس از کاهش قیمت، دوباره خریده و مقدار قرض‌گرفته‌شده را به صرافی بازگردانید و از این تفاوت قیمت در فروش و خرید، سود بگیرید.

اگر معامله به‌قدری وارد ضرر شود که وثیقه شما دیگر پاسخگوی دارایی قرض‌گرفته‌شده نباشد، صرافی معامله شما را لیکویید (Liquidate) خواهد کرد و آن را می‌بندد. در مارجین می‌توان هم برای خرید یا لانگ (Long) و هم برای فروش یا شورت (Short) معامله باز کرد.

فرض کنید شما با ۱۰۰ دلار وثیقه به‌علاوه ۱۰۰ دلاری که از صرافی قرض گرفته‌اید (در مجموع ۲۰۰ دلار)، ۲ واحد ارز دیجیتال سولانا به قیمت ۱۰۰ دلار خریده‌اید و اهرم معامله شما x2 است. اگر قیمت سولانا به ۱۲۰ دلار برسد، مجموع ارزش معامله شما ۲۴۰ دلار می‌شود و این‌گونه، با ۱۰۰ دلار خود توانسته‌اید ۴۰ دلار سود خالص به‌دست آورید. اما اگر قیمت سولانا به ۸۰ دلار برسد، ضرر معامله شما نیز ۴۰ دلار شده که از ۱۰۰ دلار وثیقه قرارداده‌شده کسر خواهد شد. چنانچه ضرر معامله شما به آستانه ۱۰۰ دلار وثیقه قرارداده‌شده برسد، معامله شما لیکویید و بسته خواهد شد و ۱۰۰ دلار شما از بین می‌رود.

مطالعه بیشتر: آموزش کامل معامله مارجین

مزایا و معایب معاملات مارجین

مارجین برای افرادی مناسب است که می‌خواهند با سرمایه کم، شبیه به بازار اسپات خرید و فروش واقعی انجام دهند و در عین حال، امکان استفاده از اهرم را هم داشته باشند. در جدول زیر، مزایا و معایب معاملات مارجین را آورده‌ایم.

معاملات فیوچرز چیست؟

هر معامله فیوچرز یا آتی، درواقع یک قرارداد بین شما و صرافی بوده که ارزش آن به دارایی موردمعامله مثل بیت‌کوین یا هر رمزارزی و مقدار سرمایه‌ای که به معامله اختصاص می‎‌دهید وابسته است. در فیوچرز، کاربر مالک هیچ ارز دیجیتالی نمی‌شود و فقط افزایش یا کاهش قیمت آن را پیش‌بینی می‌‌کند.

برخلاف مارجین، در فیوچرز سرمایه‌ای از صرافی قرض گرفته نمی‌شود و معامله‌گر تنها بخشی از ارزش قرارداد را به‌عنوان وجه تضمین یا همان وثیقه پرداخت می‌کند؛ این رقم باتوجه‌به اهرم انتخابی و مقدار سرمایه اختصاص‌داده‌شده به معامله متغیر است. اما مکانیزم‌های لیکویید شدن و استفاده از اهرم در فیوچرز، تفاوت چندانی با مارجین ندارند.

نحوه کار معاملات فیوچرز

فرض کنید قیمت بیت‌کوین ۱۰۰ هزار دلار است و شما بعد از تحلیل و بررسی خود از بازار، پیش‌بینی می‌کنید که قیمت شروع به رشد خواهد کرد. به بخش معاملات فیوچرز صرافی موردنظر خود رفته و با هر مقدار سرمایه‌ای که تمایل دارید، معامله لانگ (یا خرید) بیت‌کوین را با اهرم دلخواه باز می‌کنید. اگر قیمت بیت‌کوین از سطح قیمتی که معامله شما باز شده بالاتر رود، سود خواهید کرد؛ اما در صورت کاهش قیمت، به همان اندازه معامله شما وارد ضرر می‌شود. 

این فرایند برای معامله شورت (یا فروش) بیت‌کوین و سایر رمزارزها نیز مشابه است؛ با این تفاوت که در معامله شورت، روی کاهش قیمت یک ارز دیجیتال معامله باز می‌شود و در صورت پیش‌بینی صحیح و کاهش قیمت، سود می‌کنید.

مطالعه بیشتر: آموزش کامل معامله فیوچرز

مزایا و معایب معاملات فیوچرز

بازار فیوچرز بیشتر مناسب معامله‌گران حرفه‌ای است که دانش تحلیل تکنیکال و تجربه معامله‌گری بالایی داشته و با اصول مدیریت سرمایه و پوشش ریسک به‌خوبی آشنا هستند. در ادامه، مزایا و معایب معاملات فیوچرز را آورده‌ایم تا دید بهتری نسبت به این روش معامله‌گری پیدا کنید.

تفاوت معاملات مارجین و فیوچرز در چیست؟

شاید در نگاه کلی، این ۲ روش معامله مشابه یکدیگر دیده شوند و تفاوت‌های اصلی آن‌ها به‌ویژه برای افرادی که تازه می‌خواهند با این بازارها آشنا شوند، قابل تشخیص نباشد. در ادامه این بخش، سعی کردیم مهم‌ترین وجوه تفاوت فیوچرز و مارجین را توضیح دهیم تا این نقاط ابهام برای شما برطرف شوند. 

• مالکیت دارایی: در معاملات مارجین، شما واقعا ارز دیجیتال می‌خرید و می‌فروشید و در عین حال، امکان استفاده از اهرم را هم دارید. اما در فیوچرز، شما فقط به میزان سرمایه دلخواه خود (عموما تتر) یک معامله لانگ یا شورت باز کرده که بر اساس مقدار آن و اهرم انتخابی، سطح لیکوییدی شما مشخص می‌شود؛ در این بین، هیچ ارز دیجیتالی خریداری یا فروخته نمی‌شود و فقط بر اساس صحیح‌ یا اشتباه‌بودن پیش‌بینی شما از قیمت، معامله مربوطه وارد سود یا ضرر می‌شود.
• قرض‌گرفتن سرمایه: در معاملات مارجین، شما بر اساس میزان وثیقه‌ای که قرار می‌دهید، می‌توانید درصدی از آن را از صرافی قرض بگیرید و برای خرید یا فروش ارز دیجیتال اقدام کنید. در فیوچرز، شما سرمایه شخصی خود را به مقدار دلخواه قرار داده و معامله مدنظر را بدون قرض‌گرفتن از صرافی باز می‌کنید.
• هزینه و کارمزد: ازجایی‌که شما در معاملات مارجین از صرافی پول قرض می‌گیرید، یک نرخ بهره به‌علاوه کارمزد انجام معاملات شامل حالتان می‌شود. در فیوچرز اما، تنها کارمزد باز و بستن معامله را به صرافی پرداخت می‌کنید به‌علاوه نرخی تحت عنوان فاندینگ ریت (Funding Rate) که در صورت مثبت یا منفی بودن، معامله‌گران لانگ یا شورت باید پرداخت کنند.

مطالعه بیشتر: تفاوت معامله لانگ و شورت در چیست

• حداکثر اهرم: اکثر پلتفرم‌های معتبر، برای معاملات مارجین خود تا حداکثر ضریب ۱۰ اجازه استفاده از اهرم را به کاربر می‌دهند. اما در معاملات فیوچرز، اهرم قابل استفاده تا ضریب ۱۰۰ و حتی بالاتر در برخی صرافی‌ها تعیین شده است.
• پیچیدگی استفاده: فعالیت در هر دو بازار مارجین و فیوچرز، نیاز به دانش معامله‌گری و تحلیل بازار دارد؛ اما به‌دلیل شباهت بیشتر معاملات مارجین به خرید و فروش عادی در بازار اسپات، می‌توان گفت از پیچیدگی کمتری نسبت به فیوچرز برخوردار است.
• مناسب برای: توصیه می‌شود بدون مطالعه و آگاهی کامل پیرامون رفتار و تحلیل بازار به سراغ این نوع از معاملات ارز دیجیتال نروید. به‌طورکلی، معاملات مارجین را می‌توان برای کاربران نیمه‌حرفه‌ای و فیوچرز را برای حرفه‌ای‌های بازار مناسب دانست.

معامله مارجین بهتر است یا فیوچرز؟

فعالیت در هر بخشی از بازارهای مالی تماما به سطح تجربه، میزان ریسک‌پذیری و اهداف شما از معامله بستگی دارد. اگر هنوز در ابتدای مسیر معامله‌گری هستید و می‌خواهید ارتباط بیشتری با دنیای ترید ارز دیجیتال بگیرید، مارجین می‌تواند گزینه منطقی‌تری باشد. اما اگر با مفاهیم مدیریت ریسک، لیکوییدیشن، اهرم و تحلیل تکنیکال آشنایی کافی دارید، فیوچرز آزادی عمل بیشتری در اختیار شما قرار می‌دهد.

نکته مهم این است که به‌طورکلی هیچ‌کدام از دیگری بهتر نیستند؛ انتخاب درست به استراتژی معاملاتی شما بستگی دارد. درگیر هیجانات استفاده از اهرم نشوید و اولویت خود را روی آموزش و معامله‌گری اصولی در بازار بگذارید تا سرمایه‌ای که به سختی به‌دست آورده را، به‌راحتی لیکویید نکنید.

مطالعه بیشتر: آموزش صفر تا صد ترید

چگونه در صرافی ایرانی معامله فیوچرز و مارجین انجام دهیم؟

تقریبا تمام صرافی‌های ایرانی به دلیل محدودیت‌های قانونی و ساختار بازار، معاملات فیوچرز ارائه نمی‌دهند. در مقابل مثل صرافی اوام‌پی فینکس، محصولی تحت عنوان «معاملات تعهدی» در اختیار کاربران قرار گرفته که از نظر عملکرد، شباهت زیادی به معاملات مارجین دارد.

در معاملات تعهدی، کاربران می‌توانند با استفاده از اعتبار دریافتی از صرافی، روی افزایش یا کاهش قیمت دارایی‌ها معامله باز کنند و از نوسانات بازار در هر دو جهت سود بگیرند. این روش، امکان استفاده از استراتژی‌های پیشرفته‌تر را بدون نیاز به مراجعه به صرافی‌های خارجی فراهم می‌کند.

معاملات تعهدی در صرافی اوام‌پی فینکس نیز مشابه به معاملات مارجین، به کاربران اجازه می‌دهد با قرض‌گرفتن رمزارز و مدیریت سرمایه و ریسک، از نوسانات مثبت و منفی بازار بیشترین بهره را ببرند.

سود نکردن بهتر از لیکویید شدن کل سرمایه است

بزرگ‌ترین اشتباهی که بسیاری از معامله‌گران مرتکب می‌شوند، تمرکز بیش‌ازحد روی اهرم و گرفتن سودهای بزرگ و سریع است؛ درحالی‌که عامل اصلی موفقیت در معاملات مارجین و فیوچرز، فقط و فقط مدیریت ریسک است. واقعیت این است که اکثر معاملات لیکوییدشده از تحلیل اشتباه بازار نیست، بلکه به‌دلیل استفاده از اهرم بیش‌ازحد، حجم معامله زیاد یا استفاده نکردن از حد ضرر رخ می‌دهند.

اگر قصد ورود به این بازارها را دارید، بهتر است ابتدا روی حفظ سرمایه تمرکز کنید و بعد به‌دنبال افزایش بازدهی و سودآوری باشید. معامله‌گران حرفه‌ای معمولاً قبل از محاسبه سود احتمالی، میزان ضرر قابل‌تحمل خود را مشخص می‌کنند. این رویکرد ساده، تفاوت میان یک معامله‌گر با درآمد پایدار و یک سرمایه‌گذار هیجان‌زده را رقم می‌زند.

در این مقاله سعی کردیم با زبان ساده، دید واضحی به شما از تفاوت معاملات مارجین و فیوچرز بدهیم. چنانچه در این بازارها تجربه فعالیت داشته یا پیرامون مطالب فوق دیدگاهی دارید، خواهشمندیم در بخش نظرات با ما و دیگر کاربران ارتباط بگیرید.

سوالات پرتکرار شما از معاملات مارجین و فیوچرز