شورت اسکوییز چیست؟ چگونه در زمان شورت اسکوییز لیکویید نشویم؟

در بازارهای مالی به‌ویژه ارزهای دیجیتال، گاهی «رفتار جمعی معامله‌گران» خودش تبدیل به موتور اصلی حرکت قیمت‌ها می‌شود. یکی از مهم‌ترین نمونه‌های این رفتارها، «شورت اسکوییز» (Short Squeeze) نام دارد. شورت اسکوییز که در فارسی به آن «فشار فروش استقراضی» هم گفته می‌شود، زمانی اتفاق می‌افتد که افزایش ناگهانی قیمت یک دارایی، معامله‌گرانی که موقعیت شورت یا فروش دارند را غافلگیر کرده و در نهایت منجر به جهش قوی‌تر قیمت در بازار می‌شود.

خیلی وقت‌ها اگر دیدید قیمت یک دارایی به‌طور غیرمنتظره و انفجاری رشد کرده، احتمالاً پای شورت اسکوییز در میان بوده است. البته که همه‌چیز به همین سادگی اتفاق نمی‌افتد! در این مقاله از صرافی ارز دیجیتال اوام‌پی فینکس، به‌زبان ساده بررسی می‌کنیم شورت اسکوییز چیست، چرا اتفاق می‌افتد، چگونه می‌توان نشانه‌های آن را تشخیص داد و چه استراتژی‌هایی برای مدیریت آن وجود دارند.

شورت اسکوییز چرا و چطور اتفاق می‌افتد؟

شورت اسکوییز زمانی رخ می‌دهد که بخش بزرگی از معامله‌گران در یک بازار (مثلا بیت‌کوین)، تعداد زیادی پوزیشن شورت یا فروش باز کرده‌اند، اما قیمت برخلاف انتظار آن‌ها شروع به رشد می‌کند. این افزایش قیمت، معامله‌گران را مجبور می‌کند برای جلوگیری از ضرر بیشتر موقعیت‌ها یا همان پوزیشن‌های خود را ببندند.

طبق مکانیزمی که ویژه معاملات فیوچرز (Futures) است، بستن پوزیشن شورت به این معناست که معامله‌گران باید دارایی که به‌صورت قرضی فروخته‌اند (فروش استقراضی) را دوباره خریداری کنند و به پلتفرم مربوطه بازگردانند. همین خریدهای اجباری، تقاضا را افزایش داده و باعث رشد بیشتر قیمت می‌شوند. این چرخه می‌تواند زنجیره‌وار ادامه پیدا کند و یک جهش شدید در قیمت دارایی مربوطه به‌وجود آورد. در ادامه، نگاهی به اصلی‌ترین دلایل شکل‌گیری شورت اسکوییز انداخته‌ایم.

1. حجم بالای پوزیشن‌های شورت در بازار
2. انتشار یک خبر مثبت یا تغییر ناگهانی احساسات و ذهنیت فعالان بازار
3. نقدینگی پایین در معاملات که باعث تشدید نوسانات می‌شود (بازارهایی که نقدینگی کمی دارند)
4. لیکوییدشدن پوزیشن‌های اهرمی

بررسی سیگنال‌ها برای پیش بینی شورت اسکوییز

تشخیص دقیق شورت اسکوییز کار ساده‌ای نیست، اما نشانه‌هایی وجود دارند که احتمال وقوع آن را نشان می‌دهند و می‌توان از طریق آن‌ها، معاملات را به‌درستی مدیریت کرد.

نسبت بالای پوزیشن‌های شورت 

وقتی شاخص اپن اینترست (Open Interest) یا سود باز در بازار فیوچرز یک دارایی نشان می‌دهد که تعداد زیادی از معامله‌گران روی کاهش قیمت معامله باز کرده‌اند (پوزیشن شورت گرفته‌اند)، احتمال شورت اسکوییز در صورت رشد قیمت، به‌ویژه با نزدیک‌شدن به یک سطح روانی بالا می‌رود.

معاملات تعهدی

در بازارهای صعودی و نزولی ۱۰ برابر بیشتر سود کنید

معامله کنید

افزایش ناگهانی حجم معاملات

زمانی که اکثر معامله‌گران دیدگاه نزولی و منفی دارند، اما با یک رشد قیمت جزئی می‌بینیم که حجم معاملات خصوصا از سوی خریداران بالا می‌رود، شورت اسکوییز نزدیک می‌شود.

شکست سطوح مقاومتی مهم

مقاومت‌های مهم (مثل ۱۰۰ هزار دلار برای بیت‌کوین) در صورت شکست، می‌تواند خریداران بیشتری را به‌سمت بازار جذب کند که این تحولات، لیکوییدی پوزیشن‌های شورت را تسریع کرده و منجر به یک شورت اسکوییز خواهد شد.

منفی‌شدن شاخص فاندینگ ریت

زمانی که فاندینگ ریت (Funding Rate) یا همان «شاخص نرخ تامین سرمایه در بازارهای فیوچرز» منفی شده و در این محدوده تشدید می‌شود، به این معنی است که پوزیشن‌های شورت سلطه بازار را در دست گرفته و در صورت یک جهش قیمت، احتمال شورت اسکوییز بالا می‌رود.

اخبار مثبت یا اتفاق غیرمنتظره

با انتشار یک خبر مثبت یا اتفاق ناگهانی در بازارهای مالی به‌ویژه ارزهای دیجیتال، خریداران با سرعت زیادی به بازار هجوم آورده و با غافل‌گیرکردن معامله‌گران شورت، می‌توان شاهد یک شورت اسکوییز بود.

البته باید گفت که این نشانه‌ها به‌تنهایی کافی نیستند، اما در کنار هم می‌توانند هشدار مهمی برای نزدیک‌شدن به یک شورت اسکوییز باشند. توصیه می‌شود این سیگنال‌ها را با تحلیل فاندامنتال (مثل اخبار) و تکنیکال (مثل شناسایی اردربلاک‌ها) ترکیب کنید تا نتایج شما دقیق‌تر باشند.

ابزارها و استراتژی های معاملاتی شورت اسکوییز

زمانی که شورت اسکوییز اتفاق می‌افتد، بازکردن معامله به دقت و مدیریت ریسک بالایی نیاز پیدا می‌کند. در ادامه، چند رویکرد مهم را معرفی کرده‌ایم که پیروی از آ‌ن‌ها برگ برنده معامله‌گر خواهد بود.

• ورود پس از تأیید شکست یا “Breakout Trading”: صبر کنید تا قیمت یک سطح مهم را بشکند و سپس وارد معامله شوید؛ نه قبل از آن.
• مدیریت ریسک جدی: استفاده از حد ضرر (Stop Loss) در این شرایط حیاتی است، چون روند ممکن است به‌سرعت برگردد.
• دوری از هیجان بازار (عدم فومو): ورود دیرهنگام به یک معامله و زمانی که قیمت اوج گرفته، می‌تواند باعث ضرر و حتی لیکوییدی معامله شود. باید مراقب باشید بر اثر فومو دچار اشتباه نشوید.
• استفاده از حجم مناسب: هنگامی که شورت اسکوییز اتفاق می‌افتد، حجم معامله خود را کاهش دهید و آن را کنترل کنید؛ این شرایط بسیار متلاطم بوده و باید با تنظیم حجم، ریسک معامله را پایین بیاورید.

مطالعه بیشتر: استراتژی معامله حجم (Volume Trading) ؛ ترید با حجم معاملات

چند مثال واقعی از شورت اسکوییز

یکی از معروف‌ترین نمونه‌های شورت اسکوییز در بازارهای مالی، اتفاقی است که برای سهام شرکت گیم‌استاپ (GameStop) در سال ۲۰۲۱ رخ داد. در این رویداد، افزایش ناگهانی تقاضا باعث شد قیمت به‌شدت رشد کند و بسیاری از معامله‌گران شورت دچار ضررهای سنگین شوند. 

نکته جالب این‌جاست که این حرکت انقلابی که توسط چند گروه از معامله‌گران خرد به‌صورت همزمان انجام شده بود، در اکتبر ۲۰۲۲ و همزمان با خرید شبکه اجتماعی توییتر توسط ایلان ماسک، الهام‌بخش معامله‌گران در بازار ارز دیجیتال دوج‌کوین شد. حجم سنگین تقاضا برای خرید رمزارز DOGE، منجر به یک لیکوییدی ۸۹ میلیون دلاری و شورت اسکوییز شد. قیمت دوج‌کوین طی تقریبا ۱ هفته، ۱۷۰ درصد رشد داشت.

در جولای سال ۲۰۲۱ نیز، بازار بیت‌کوین شاهد یک شورت اسکوییز سریع و انفجاری بود که همچنان دلیل این اتفاق نامشخص مانده است. بیت‌کوین در آن زمان، شاهد یک روند نزولی ۳ ماهه بود که بالاخره پس از چندمرتبه تست حمایت ناحیه ۳۰,۰۰۰ دلاری، شاهد رشدی قدرتمند تنها طی چندهفته بود و به بالاتر از ۵۰,۰۰۰ دلار رسید. در ادامه این مسیر، سقف ۶۴,۰۰۰ دلاری برای نخستین بار در کارنامه پادشاه ارزهای دیجیتال ثبت شد.

در تمام بازارهای مالی، نمونه‌های متعددی از شورت اسکوییز وجود دارند که خبر جعلی همکاری لایت‌کوین با وال‌مارت (Walmart) در سپتامبر ۲۰۲۱ و رشد سهام کمپانی تسلا (Tesla) بین سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۱ به‌دلیل تقاضای بالا و خوش‌بینی پیرامون خودروهای برقی، تنها بخشی از آن‌ها است. هرکدام از این شورت اسکوییزها، درسی پنهان برای معامله‌گران دارند که مطالعه آن‌ها بدون شک دیدگاهی وسیع‌تر به شما از بازارهای مالی می‌دهد.

لانگ اسکوییز چیست؟

لانگ اسکوییز (Long Squeeze) طبیعتا نقطه مقابل شورت اسکوییز است. در این حالت، معامله‌گران زیادی روی رشد قیمت معامله لانگ (خرید) باز کرده‌اند، اما بازار ناگهان شروع به ریزش می‌کند.

با کاهش قیمت، پوزیشن‌های لانگ لیکویید یا از روی اجبار بسته می‌شوند و معامله‌گران برای جلوگیری از ضرر بیشتر، دارایی‌های خود را حتی در بازار اسپات هم می‌فروشند. این فروش‌های اجباری، باعث تشدید فشار فروش و سقوط بیشتر قیمت می‌شوند.

مطالعه بیشتر: تفاوت معامله لانگ و شورت در چیست؟

شورت کاورینگ چیست؟

شورت کاورینگ (Short Covering) به فرآیند بستن پوزیشن‌های شورت گفته می‌شود. زمانی که معامله‌گر تصمیم می‌گیرد معامله فروش خود را ببندد، باید دارایی موردمعامله را خریداری کند تا پس بدهد. 

همان‌طور که از نامش پیداست، معامله‌گر با بازکردن یک موقعیت «فروش استقراضی» یا شورت، دارایی موردنظر را به‌صورت قرضی گرفته و به فروش می‌رساند تا در قیمت‌های پایین‌تر آن را دوباره خریداری کند و قرض خود را پس بدهد؛ این خرید، درواقع پوشش بدهی موقعیت شورت است که به آن شورت کاورینگ گفته می‌شود.

در شرایط عادی، شورت کاورینگ بخشی طبیعی از بازار است؛ اما وقتی به‌صورت گسترده و هم‌زمان اتفاق بیفتد، می‌تواند یک شورت اسکوییز را ایجاد کند و باعث رشد سریع‌تر قیمت شود. البته که در بازارهای دیجیتال امروزی، تمامی این خریدوفروش‌ها در معاملات لانگ و شورت، به‌طور خودکار و در پشت‌پرده برنامه‌نویسی پلتفرم‌های معاملاتی انجام شده و معامله‌گران به‌صورت دستی برای خرید یا فروش هر دارایی اقدام نمی‌کنند.

چطور در برابر شورت اسکوییز بهترین تصمیم را بگیریم؟

شورت اسکوییز از این جهت اهمیت زیادی در بازارهای مالی دارد که می‌توان با شناسایی یا در صورت عدم آگاهی از آن، به‌سرعت سودهای بزرگ یا ضررهای سنگینی را در کارنامه مالی خود تجربه کرد. درک این مفهوم به شما کمک می‌کند رفتار بازار را بهتر تحلیل کنید و اسیر حرکات ناگهانی یا احساسی نشوید.

از این رو، توصیه می‌شود همیشه وضعیت معاملات بازار (مثل شاخص اپن اینترست) را بررسی کنید. زمانی که بازارها دائما در تلاطم و نوسان شدید هستند، اهرم معاملات خود را کاهش دهید. همیشه از حد ضرر استفاده کرده و بجای پیش‌بینی با حس ششم، از ابزارها و شاخص‌های بازار تاییدیه بگیرید.

رعایت‌کردن همین چند مورد ساده، تفاوت زیادی در برآیند کلی معاملات شما رقم خواهد زد. در این مقاله، سعی کردیم دیدگاه صحیحی به شما در مورد شورت اسکوییز و نحوه وقوع آن بدهیم. خواهشمندیم اگر تجربه‌ای در این زمینه داشته‌اید یا سوال و پیشنهادی دارید، حتماً در بخش نظرات با ما به اشتراک بگذارید.

سوالات شما درباره شورت اسکوییز