راهنمای گام به گام لغو تراکنش تایید نشده بیت کوین

تصور کنید مقداری بیت کوین انتقال داده‌اید، اما ساعت‌ها گذشته و هنوز گیرنده چیزی دریافت نکرده است. این وضعیت که به آن «تراکنش تایید نشده» می‌گویند، یکی از دلهره‌آورترین تجربیات در دنیای کریپتو محسوب می‌شود. اما آیا راهی برای بازگشت وجود دارد یا سرمایه شما برای همیشه در فضای بلاک چین معلق می‌ماند؟ 

خوشبختانه در شبکه Bitcoin راهکارهایی وجود دارد که می‌توانید به کمک آن‌ها تراکنش خود را مدیریت کنید. در این مقاله قصد داریم به طور تخصصی به لغو تراکنش تایید نشده بیت کوین بپردازیم و ببینیم چگونه می‌توانیم دارایی خود را از وضعیت برزخیِ «در انتظار تایید» نجات دهیم.

پیش از اینکه وارد مباحث فنی شویم، باید بدانید که مفهوم «لغو کردن» در بلاک چین کمی با سیستم بانکی متفاوت است. در واقع ما نمی‌توانیم دکمه لغو را فشار دهیم، بلکه با تکنیک‌هایی خاص، شبکه را مجبور می‌کنیم که تراکنش قبلی را نادیده بگیرد. تراکنش های تایید نشده بیت کوین معمولاً به دلیل شلوغی شبکه و پایین بودن کارمزد رخ می‌دهند. 

چرا تراکنش های بیت کوین تایید نمی شوند؟

برای اینکه بدانیم چگونه مشکل را حل کنیم، ابتدا باید ریشه آن را بیابیم. شبکه بیت کوین ظرفیت محدودی برای پردازش داده‌ها در هر بلاک دارد و ماینرها به عنوان پردازشگران این شبکه، اولویت‌بندی خاصی برای انتخاب تراکنش‌ها دارند. زمانی که شما یک تراکنش انجام می‌دهید، درخواست شما ابتدا وارد اتاق انتظاری به نام «مِمپول» (Mempool) می‌شود.

اصلی‌ترین دلیل تایید نشدن تراکنش، پایین بودن کارمزد شبکه پرداختی شما نسبت به شلوغی شبکه است. ماینرها که به دنبال کسب سود بیشتر هستند، ابتدا تراکنش‌هایی را که کارمزد بالاتری دارند انتخاب و در بلاک جای می‌دهند. اگر کارمزد انتخابی شما کمتر از میانگین شبکه باشد، تراکنش شما در انتهای صف باقی می‌ماند. همچنین نوسانات شدید قیمت و هجوم کاربران برای خرید و فروش می‌تواند باعث ترافیک سنگین در شبکه شود و زمان انتظار را افزایش دهد. در تصویر زیر چگونگی انباشت تراکنش‌ها در ممپول و اولویت‌بندی ماینرها نشان داده شده است.

نحوه پیگیری تراکنش

پیش از هر اقدامی برای لغو یا جایگزینی، باید از وضعیت دقیق تراکنش خود مطمئن شوید. گاهی اوقات تراکنش انجام شده اما کیف پول مقصد هنوز موجودی را به‌روزرسانی نکرده است. برای این کار نیاز به شناسه تراکنش (TXID) دارید. 

معاملات تعهدی

در بازارهای صعودی و نزولی ۱۰ برابر بیشتر سود کنید

معامله کنید

کافی است شناسه تراکنش خود را در مرورگرهای بلاک چینی معتبر مانند Blockchain.com یا Mempool.space جستجو کنید. اگر وضعیت تراکنش به صورت Unconfirmed یا Pending نمایش داده شد، یعنی تراکنش هنوز توسط ماینرها در بلاک چین ثبت نشده و امکان اقدام برای آن وجود دارد. اما اگر حتی ۱ تایید (Confirmation) دریافت کرده باشد، دیگر امکان لغو آن وجود نخواهد داشت.

خرید بیت کوین در صرافی ارز دیجیتال او ام پی فینکس

آموزش لغو تراکنش تایید نشده بیت کوین به صورت گام به گام

همان‌طور که اشاره شد، در پروتکل بیت کوین دکمه‌ای به نام «لغو» وجود ندارد. اما می‌توانیم با استفاده از مکانیسمی به نام RBF (Replace By Fee) یا روش «دوبار خرج کردن» (Double Spend)، تراکنش قبلی را بی‌اعتبار کنیم. در این روش، ما همان مقدار بیت کوین را که در تراکنش گیر کرده است، مجدداً به آدرس خودمان ارسال می‌کنیم اما این بار با کارمزدی بالاتر.

در اینجا مراحل انجام این کار را با استفاده از کیف پول‌هایی که از قابلیت RBF پشتیبانی می‌کنند (مانند کیف پول الکتروم یا برخی کیف پول‌های سخت‌افزاری) مرور می‌کنیم. توجه داشته باشید تصویر زیر شماتیک کلی فرایند جایگزینی تراکنش با کارمزد بالاتر را نشان می‌دهد که تراکنش جدید (سبز) جایگزین تراکنش قدیمی (قرمز) می‌شود.

مراحل لغو تراکنش های تایید نشده بیت کوین

۱- بررسی قابلیت RBF: ابتدا در تنظیمات کیف پول خود چک کنید که آیا گزینه Replace-By-Fee فعال بوده است یا خیر. بسیاری از کیف پول‌های مدرن این قابلیت را دارند.

۲- انتخاب تراکنش مورد نظر: در لیست تاریخچه تراکنش‌های کیف پول، روی تراکنش تایید نشده کلیک راست کرده یا گزینه جزئیات را انتخاب کنید.

۳- افزایش کارمزد: گزینه‌ای با عنوان Increase Fee یا Cancel Transaction (در برخی کیف پول‌ها مستقیماً با این نام وجود دارد) را بیابید. با انتخاب این گزینه، کیف پول یک تراکنش جدید ایجاد می‌کند که در واقع همان دارایی را به آدرس خودتان (در صورت لغو) یا همان مقصد (در صورت افزایش سرعت) می‌فرستد، اما با کارمزدی که برای ماینرها جذاب باشد.

۴- امضا و ارسال مجدد: تراکنش جدید را بررسی و تایید کنید. به محض اینکه ماینرها تراکنش دوم (با کارمزد بالاتر) را تایید کنند، تراکنش اول به دلیل تلاش برای دوباره خرج کردن (Double Spend)، خود به خود از شبکه حذف و بی‌اعتبار می‌شود.

نکات مهم در لغو تراکنش تایید نشده بیت کوین

انجام این فرآیند نیازمند دقت بالایی است، زیرا اشتباه در آن ممکن است منجر به هزینه اضافی شود. در ادامه نکات کلیدی را به صورت خلاصه بیان می‌کنیم:

• زمان طلایی: این روش‌ها فقط و فقط زمانی کارساز هستند که تراکنش «تایید نشده» باشد. اگر تراکنش حتی یک تایید (Confirmation) بگیرد، لغو آن غیرممکن است.
• هزینه مضاعف: برای لغو تراکنش، شما باید کارمزدی بالاتر از تراکنش اصلی بپردازید. این هزینه به ماینرها می‌رسد و قابل بازگشت نیست.
• پشتیبانی کیف پول: همه کیف پول‌ها از قابلیت RBF پشتیبانی نمی‌کنند. اگر کیف پول شما این قابلیت را ندارد، ممکن است نیاز باشد کلید خصوصی خود را در کیف پولی مانند Electrum وارد کنید.
• خطر از دست دادن سرمایه: هنگام وارد کردن دستیِ آدرس برای بازگرداندن وجه به کیف پول خودتان، نهایت دقت را داشته باشید. ارسال به آدرس اشتباه غیرقابل برگشت است.
• صبر: گاهی اوقات اگر عجله ندارید، بهترین کار صبر کردن است. در زمان‌های خلوتی شبکه (معمولاً آخر هفته‌ها)، ممکن است ماینرها تراکنش شما را تایید کنند یا تراکنش پس از حدود دو هفته از ممپول حذف شده و به کیف پول بازگردد.

قیمت بیت کوین در صرافی ارز دیجیتال او ام پی فینکس

چگونه از قفل شدن سرمایه در بلاک چین جلوگیری کنیم؟

داشتن تراکنش های تایید نشده بیت کوین می‌تواند تجربه‌ای ناخوشایند باشد، اما با دانش کافی و استفاده از ابزارهایی مانند RBF، این مشکل قابل حل است. کلید اصلی در جلوگیری از چنین رخدادهایی، استفاده از کیف پول‌های معتبر با قابلیت تنظیم دستی کارمزد و بررسی وضعیت شلوغی شبکه پیش از ارسال تراکنش است. همیشه سعی کنید کارمزدی متناسب با سرعت مورد نیاز خود و وضعیت لحظه‌ای شبکه انتخاب کنید تا تراکنش شما در اولویت ماینرها قرار گیرد.

در نهایت، اگر با وجود تمام تلاش‌ها تراکنش شما همچنان تایید نشده باقی ماند، خونسردی خود را حفظ کنید. شبکه بیت کوین طوری طراحی شده است که تراکنش‌های معلق را یا در نهایت تایید می‌کند و یا پس از مدتی آن‌ها را از حافظه پاک کرده و دارایی را به کیف پول فرستنده باز می‌گرداند. بنابراین، هیچ‌گاه سرمایه شما در این شبکه گم نخواهد شد و تنها زمان دسترسی به آن به تعویق می‌افتد.

پرسش های متداول درباره لغو تراکنش تایید نشده بیت کوین