افزایش تقاضای بیت کوین در ایران همزمان با افت ارزش ریال
با ادامه سقوط ارزش ریال و ثبت رکوردهای تازه در برابر دلار، بحران اقتصادی ایران وارد مرحلهای حساستر شده است؛ مرحلهای که در آن، بسیاری از شهروندان برای حفظ پساندازهای خود به گزینههای جایگزین از جمله بیت کوین چشم دوختهاند. کاهش شدید ارزش پول ملی نهتنها فشار معیشتی را افزایش داده، بلکه موج تازهای از نگرانیها درباره ثبات بلندمدت اقتصاد کشور ایجاد کرده است.
ریال در سراشیبی، معیشت زیر فشار
در روزهای اخیر، افت پیدرپی ریال باعث شده قدرت خرید خانوارها به سرعت کاهش یابد. افزایش قیمت کالاهای اساسی و رشد تورم، زندگی روزمره مردم را دشوارتر کرده و در برخی شهرهای بزرگ، نارضایتیهای اجتماعی دوباره اوج گرفته است. همزمان، تغییر در رأس بانک مرکزی و استعفای رئیس آن، بر ابهامهای موجود افزوده و اعتماد عمومی به سیاستهای پولی را تضعیف کرده است.
تحریمهای بینالمللی و محدودیت دسترسی به بازارهای جهانی نیز فشار مضاعفی بر منابع مالی کشور وارد کردهاند. کاهش درآمدهای نفتی، در کنار بیثباتی نظام بانکی و فروپاشی یک مؤسسه مالی بزرگ، نگرانی سپردهگذاران را افزایش داده و ترس از تکرار چنین بحرانهایی را دامن زده است.
هجوم به داراییهای جایگزین؛ از طلا تا بیت کوین
در چنین شرایطی، تقاضا برای داراییهای امن رشد کرده است. قیمت طلا تا اواخر دسامبر به سطوح بیسابقهای رسید، اما بسیاری از شهروندان معتقدند این افزایشها خود نشانهای از مشکلات ساختاری عمیقتر اقتصاد است. در کنار طلا، خرید بیت کوین بهعنوان یک گزینه دیگر، بیش از گذشته وارد گفتوگوهای عمومی شده است.
طرفداران ارزهای دیجیتال میگویند عرضه محدود بیتکوین و استقلال آن از سیاستهای داخلی، میتواند سپری در برابر کاهش ارزش ریال باشد. برخی تحلیلگران نیز معتقدند داراییهای دیجیتال، دستکم در تئوری، امکان حفظ ارزش را در شرایط بیثبات فراهم میکنند؛ هرچند نوسانهای شدید قیمت بیتکوین همچنان ریسکهای قابل توجهی به همراه دارد.
چالشهای مقرراتی و آینده مبهم
با وجود افزایش علاقه عمومی، سیاستهای دولتی مسیر استفاده گسترده از بیتکوین را پیچیده کرده است. محدودیتهای سختگیرانه بر استخراج، فعالیت ماینرها را محدود کرده؛ این در حالی است که قیمت پایین برق میتوانست ایران را به یکی از مراکز رقابتی استخراج تبدیل کند. در حوزه معاملات، هرچند خرید و فروش ارزهای دیجیتال بهطور کامل ممنوع نیست، اما ابهامهای مقرراتی و رخنه امنیتی اخیر در یکی از پلتفرمهای داخلی، اعتماد کوتاهمدت را تحت تأثیر قرار داده است.
با این حال، همزمان با تضعیف بیشتر ریال، توجه به بیت کوین همچنان رو به افزایش است. بسیاری از شهروندان اکنون در حال ارزیابی این پرسشاند که آیا ارزهای دیجیتال میتوانند در بلندمدت نقشی جدی در حفاظت از داراییها ایفا کنند یا خیر؛ پرسشی که پاسخ آن، به تحولات اقتصادی، سیاستگذاری داخلی و مسیر آینده بازارهای جهانی گره خورده است.
